अनलाइन डबली
काठमाडौं । अन्तर्राष्ट्रिय खगोल वैज्ञानिक डा.गोपाल भट्ट युरोपका विभिन्न उच्चस्तरीय वैज्ञानिक सम्मेलन तथा अनुसन्धान कार्यक्रममा सहभागिता जनाई आज शुक्रबार विहान ९ बजे काठमाडौं आइपुगेका छन् ।
चार दिने नेपाल बसाइलाई वैज्ञानिक समुदायले दीर्घकालीन महत्वका दृष्टिले अत्यन्त अर्थपूर्ण अवसरका रूपमा लिएको छ। यस अवधिमा डा. भट्टले हिमाली तथा पहाडी भौगोलिक क्षेत्रको स्थलगत अवलोकन गर्दै उच्च क्षमतायुक्त टेलिस्कोप जडानका लागि उपयुक्त स्थान पहिचान गर्ने कार्यक्रम तय भएको छ । स्वच्छ आकाश, उच्च उचाइ, न्यून प्रकाश प्रदूषण, वातावरणीय स्थिरता र भौगोलिक संरचनाजस्ता वैज्ञानिक मापदण्डका आधारमा सम्भावित स्थानहरूको अध्ययन गरिने स्रोतले जनाएको छ।
यससँगै, नेपालमा दीर्घकालीन रूपमा अन्तरिक्ष अनुसन्धान केन्द्र स्थापना गर्ने सम्भाव्यता अध्ययन पनि उहाँको प्राथमिकतामा परेको छ। प्रस्तावित केन्द्रले खगोल विज्ञान, अन्तरिक्ष प्रविधि, डाटा विश्लेषण, उपग्रह अनुसन्धान तथा अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्यका क्षेत्रमा नयाँ आयाम थप्ने अपेक्षा गरिएको छ। यसले नेपाली विद्यार्थी, अनुसन्धानकर्ता र प्राविधिक जनशक्तिलाई प्रत्यक्ष अवसर प्रदान गर्दै देशलाई ज्ञान–आधारित अर्थतन्त्रतर्फ उन्मुख गराउने विश्वास गरिएको छ ।
नेपाल बसाइका क्रममा डा. भट्टले विभिन्न सञ्चार माध्यमसँग अन्तरवार्ता दिँदै नेपालमा खगोल अध्ययनको सम्भावना, वैज्ञानिक पूर्वाधार विकास, निजी–सरकारी साझेदारीको आवश्यकता तथा युवापुस्तालाई अनुसन्धानमुखी बनाउने रणनीतिबारे धारणा सार्वजनिक गर्ने कार्यक्रम रहेको छ ।
उहाँले नेपालका राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेल, प्रधानमन्त्री, उच्च पदस्थ सरकारी अधिकारी तथा विभिन्न राजनीतिक दलका नेताहरूसँग भेटघाट गर्ने चर्चा चलेको छ। यद्यपि, देशमा निर्वाचनको वातावरण कायम रहेकाले सम्पूर्ण कार्यक्रम औपचारिक रूपमा सार्वजनिक गरिएको छैन ।
विशेषज्ञहरूका अनुसार, प्रस्तावित योजनाहरू व्यवहारमा उतार्न सकिए नेपाल दक्षिण एशियामै उदीयमान खगोल अनुसन्धान केन्द्रका रूपमा स्थापित हुन सक्नेछ। डा. भट्टको भ्रमणलाई नेपालमा विज्ञान–प्रविधिको दीर्घकालीन विकास, अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्य विस्तार तथा भावी पुस्तालाई अनुसन्धान र नवप्रवर्तनतर्फ प्रेरित गर्ने ऐतिहासिक अवसरका रूपमा व्याख्या गरिएको छ।
